Lavanta Yetiştiriciliği | Lavanta Nasıl Yetiştirilir, Maliyeti ve Getirisi Nedir?

Lavanta Akdeniz ikliminde yetişen kuraklıklara dayanıklı Lavandula türünü oluşturan bitki türdür.Sıcak ve ılıman iklimlerde yetiştiriciliği zahmetsiz bir şekilde yapılabilir.İlaç, gıda, kozmetik ve sağlık sektörününde lavantaya olan talep oldukça yüksektir.Lavanta yetiştiriciliği yapmak isteyenler için de talebin yüksek olması karlı iş sektörünün kapılarını aralıyor.Bu yazımızda lavanta nasıl yetiştirilir diyen çiftçilerimiz için detaylı bir araştırma yaptık.Yazı sonunda lavanta yetiştiriciliği maliyeti, getirisi, bakımı ve ekimi gibi konularda detaylı bilgi sahibi olacaksınız.

Lavanta Nasıl Yetiştirilir

Lavanta Nasıl Yetiştirilir

İngiliz, İspanyol, Portekiz ve Fansız lavantası en çok bilinen 4 türdür.Tabi bunların yanında Hidcote, Sentiva silver, Munstead, Provence, Ellegance, Melissa v.b gibi türleri mevcut.Bu farklı türler yaşadığınız iklim ve lavanta yetiştiriciliği amacınıza göre değişim gösterir.Örneğin; yaşadığınız bölgenin iklimi nemli veya yağışlı ise İngiliz lavantası, kurak iklimler için ise İspanyol ve Portekiz lavantası  sizin için daha ideal.Eğer lavanta yağı için yetiştiricilik yapıyorsanız Grosso cinsi lavanta en verimli olanıdır.

Tarım ürünleri alanında para kazanmak istiyorsanız getirisi yüksek olan en karlı tarım ürünleri başlıklı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

 

Lavanta Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır

Lavanta Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır

Lavanta Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır

Lavanta yetiştiriciliği yapmak için drenaj özelliği yüksek, tam güneş alan kumlu toprağa ihtiyacınız var.Bunun yanında rüzgar engelleyici özelliği olan ağaçların arasına veya duvar setlerinin olduğu bölgelerde ekim işlemini yapmanız sizin avantajınıza olacaktır.Tabi günlük en az 8 saat güneş almasına özen göstermeniz gerekiyor.

  • Lavanta ekimi yapacağınız toprağın drenaj seviyesini kontrol edin.Eğer toprağınız sert ve yabani otlar var ise çapa yapıp kumlu hale getirmeniz gerekiyor.Daha sonra toprağa 20 cm’lik bir delik açıp su dökün.Eğer su hemen kayboluyorsa, lavanta ekimi yapmak için drenajlı bir toprağa sahipsiniz demektir.Toprak su çekmiyorsa, kum, perlit, çakıl ekleyip çapa yaparak drenajlı hale getirebilirsiniz.

 

  • Lavanta nötr toprağı seven bir bitki.Toprağınızın  ph+ derecesini 30 TL’ye alabileceğiniz bir cihaz ile ölçün.İdeal ph+ oranı 6.5 ile 7 arasında olması gerekiyor.Eğer ph seviyesi düşük ise toz kireç eklemesi yaparak nötr hale getirin.Aksi taktirde lavantanın büyümesi yavaşlar ve ömrü kısa olur.

 

  • Lavanta nasıl yetiştirilir diyenlerin 2 seçeneği var.Ya hazır fide alıp öyle ekim yapacaksınız, ya da tohumlar ile kendi fidenizi yetiştireceksiniz.İki türlü de lavanta yetiştiriciliği yaparak kar elde edebilirsiniz.Çünkü lavanta bitkisinin ömrü ortalama 15-20 yıl arasında değişir.Her yıl ise verimi katlanarak artar.Kendi fidenizi kendiniz yetiştirirseniz başlangıç maliyetiniz azalacaktır.

 

  • Lavanta bitkisi yılda sadece bir defalık gübreleme ister.Bunun fazlası ise köklerde yanmaya neden olacaktır.Ekim yaptığınız zaman mutlaka döllenmeyi teşvik edecek gübre kullanın.Her bitki köküne yarım su bardağı kadar gübre ideal olacaktır.

 

  • Lavanta bitkisi yetişmeye başladığında mutlaka budama yapın.Budama yaparak bitkinin nefes almasına engel olan sararmış yaprakları kesmiş olursunuz.Bu sayede verim artışı yaşanır.

 

  • Lavanta yetiştiriciliği yapanların sulama yaparken dikkatli olması gerekiyor.İdeal sulama ise haftada bir veya iki kez yapılandır.Tabi bunu ezbere yapmaktansa toprağın nem seviyesini ölçüp kendiniz yapmalısınız.Gerekli gördüğünüzde haftalık sulamayı erteleyebilirsiniz.

 

  • Lavanta bitkisi oldukça dayanıklı ve yetiştirilmesi kolaydır.Ancak bulunduğunuz bölge nemli ise mantar hastalığının gerçekleşmesine kesin gözüyle bakabilirsiniz.Bu nedenle nemli iklimlere uygun lavanta çeşidi ekmeye özen gösterin.Aksi taktirde yatırımız boşa gidecektir.

 

  • Lavanta bitkisi bakımı konusunda yabani otlarla sürekli mücadele etmelisiniz.Yabani otları engellemek için bir takım yöntemler mevcut.En çok kullanılanı ise volkanik çakıllarla toprağın harmanlanmasıdır.

 

Lavanta Tohumu  Nereden Alınır

Lavanta Yetiştiriciliği

Lavanta Yetiştiriciliği

Lavanta yetiştiriciliği son zamanların en popüler konusu.Google üzerinde aylık ortalma 32 bin kişi tarafından arama yapılmış.Tabi bunun en büyük nedeni TV kanallarında sürekli haber yapılması.Tabi bu durum  tohum ve fide satışlarını fiyatlarıyla birlikte arttırmıştır.Lavanta tohumu veya fidesi satın alırken öncelikle bulunduğunuz bölgelerdeki tarımsal ürün satış kooperatifleri ile iletişime geçin.Eğer onlarda tohum veya fide yok ise internet üzerinden güvenilir olan sitelerden alışveriş yapın.N11, Hepsiburada ve Gittigidiyor gibi sitelerde satıcılara yapılan yorumları mutlaka inceleyin.2019 Ağustos ayında 700 adet tohum ortalama 50 TL’den satılmaktadır.Fide fiyatları ise cinslere göre değişiklik gösterir.

Lavanta Tarlası Kurmak

Lavanta tarlası kurmak isteyenler için yukarıda gerekli toprak özelliklerinden bahsettik.Türkiye’de bu alanda Isparta Lavanta bahçesi en meşhur olanı.Sadece ticari alım satım olarak değil, aynı zamanda turizm alanında da ekicileri gelir elde etmektedir.Tabi bu yan iş kolları ile mümkün.

Lavanta nasıl yetiştirilir diyenlerin en çok merak ettikleri ise tarla kurulum maliyeti + dönüm başına getirisi.Lavanta tohumları ekimi yapılırken 1 adım boyutu ya da 25 cm aralıklar esas alınır.Daha detaylı bilgi için aşağıda yapılan maliyet/ kar analizini inceleyebilirsiniz.

Not: Lavanta bahçesi veya tarlası kuracaksanız mutlaka bu tarların yanına her dönüm için 1 adet petek koyun.Bu sayede lavantaların döllenmesi daha kolay olacak verim artışı sağlayacaktır.

Lavanta Ekimi ve Bakımı

Lavanta ekimi en ideal ilk baharda yapılır.Nisan sonu veya Mayıs başı ülkemizin iklimine göre ideal tarihlerdir.Eğer ekimde geç kaldıysanız büyümüş olan fideler ile son baharın başlarında dahi ekim yapabilirsiniz.Önemli olan kısım toprak özellikleri ile Lavanta bitkisinin suya  boğulmaması.

  • Lavanta ekimi yaparken fidelerin veya tohumların arasında 20-30 cm olmasına özen gösterin.
  • Ekim yaparken köklerin gübre veya hazırladığınız kompostlara temas etmemesi gerekiyor.
  • Lavantayı fide olarak ekecekseniz, mutlaka köklerde yer alan fazla toprağı sallayıp temizleyin.
  • Ölü veya sararmış olan yapraklar var ise kesin.
  • Ekim sırasında gübreleme için kökün altında yer alan toprağı kullanın.Gübre döktükten sonra deliğe toprak tabakası ekleyip fideyi yerleştirin.
  • İdeal ekim mesafesi toprak tabakasının 7 ile 12 cm arasıdır.
  • Lavantaların üzerinde yer alan çiçekleri ilk baharda veya yaz başında kesin.Bunun sonucunda daha güçlü açmaya başlayacaktır.

Lavanta Nasıl Budanır

Lavantaların budanması büyümelerinin teşvik edilmesi açısından oldukça önemlidir.Yılda 1 defaya mahsus 3’te 1 oranında budama yapmanız gerekir.İlk baharda veya hasat zamanında kurumuş ve sararmış olan dalları keserek bu işlemi yapabilirsiniz.Eğer lavanta bitkiniz düzenli bir büyümeye sahipse yani dağınık değilse, budama işlemini çiçeklenmenin bitişinde yani yaz sonlarında da yapabilirsiniz.Bu sayede lavantanın düzgün ve şekil almış bir biçimde çıkmasını sağlarsınız.

Lavanta Hasat Zamanı

Lavanta Hasadı

Lavanta Hasadı

Lavantalar çiçek açmaya başladığında hasat zamanı gelmiş demektir.Hasat genelde temmuz ayının ilk haftasında yapılır.Tabi iklim koşullarına göre hasat zamanı değişiklik gösterir.Toplama işleminde dallardan kesim yapmanız gerekiyor.Ortalama 20 cm’lik kesim yapıp demetler halinde toplayın.Ancak kesim işleminde odunsu olan gövdelere dokunmayın.Aksi taktirde lavantalar tekrar çıkmayacak, gövde de kuruyacaktır.Lavanta yetiştiriciliği yapanların demetler halinde kesip lastikler bağlandıkları lavantaları serin, karanlık bir bölgede kurutması gerekir.Lavanta bitkisini yağı için topluyorsanız, sabahın erken saatlerinde hasat yapmanız daha yağlı olarak toplamanızı sağlayacaktır.

Lavanta Ne Zaman Çiçek Açar

Lavanta çiçekleri mayıs sonu veya haziran başı gibi açmaya başlar.Orta olgunluk dönemleri temmuz ayıdır.Küresel iklim kayması nedeni ile çiçeklerin açması erken veya geç olabilir.Bir de yetiştirdiğiniz Lavanta türü de çiçek açma tarihi açısından farklılık gösterir.Bazı türlerin çiçek açması gecikebilir.Bunun için Lavanta çeşitleri alt başlıklı yazıyı inceleyin.

Lavanta Çeşitleri ve Türleri

Lavanta Çeşitleri

Lavanta Çeşitleri

Dünya’da Akdeniz iklimine özgü olan Lavantalar en çok İspanya, İngiltere, Portekiz ve Fransa gibi ülkelerde yetiştirilir.Bu türler bulunduğu bölgelerin isimlerini almıştır.Ülkemizde farklı iklim türlerinin görünmesi nedeniyle aşağıda yer alan türleri kendini bölgeniz için seçebilirsiniz.

Royal Velvet : Kraliyet Kadifesi anlamına gelmektedir.İngiltere de Kraliyet ailelerinin bahçesini süsler.Muhteşem mor renk ve keskin bir kokuya sahiptir.İlk baharda çiçek açmaya başlayıp, yaz ortalarında çiçek açmaları son bulur.Ortalama 60 cm boya ulaşabilmektedirler.

Sweet Romance: Boyları 30 ile 40 cm uzunluğa kadar çıkabilen bir Lavanta türüdür.Büyümeleri çabuk olur ve son baharda çiçek açmaya başlarlar.Hediyelik ve süs eşyası yapımında kullanılır.

Hidcote : Süs bitkisi olarak evlerin bahçelerinde yer alır.Boyları 60-40 cm arasında değişir.Mavi ve mor yapraklara sahiptirler.Temmuz ve eylül ayları arasında çiçeklenmeye başlar.

Grosso : Yağı için ekimi yapılan lavanta türüdür.Çok keskin koku ve koyu mavi çiçeklere sahiptir.Boyları 80 cm kadar çıkabilir.Çiçekleri bitki üzerinde büyük yer kaplar.Bu nedenle yağ oranı oldukça fazladır.Bu türü yetiştirmek için geniş bir alana ihtiyacınız var.Yayılmayı seven bir tür olduğundan, ekim aralıklarının minimum 30 cm yapmanız gerekiyor.

Munstead : İlk baharda erken çiçek açma özelliğine sahiptir.İngiliz lavantası olarak bilinir.Nem, yağış ve zorlu iklim koşullarına dayanıklıdır.Akdeniz bölgesi harici lavanta yetiştiriciliği yapmak isteyenler için ideal bir türdür.Yaz sonuna kadar çiçeklerinde büyüme görülür.

Provence : Güney Fransa’da yetiştirilir ve parfüm imalatında kullanılan bir tür.Boyları 1 metreye kadar çıkabilir.Soluk mor renkte yaprakları vardır.Keskim kokuya sahip olan bu lavanta türünün çiçekleri Haziran- Ağustos arası gelişim gösterir.

Lavanta Yetiştiriciliği Getirisi

Lavanta yetiştiriciliği yapanların para kazanabilmek için bir kaç seçeneği var.Yağ olarak satış, Lavanta suyu satışı veya mamül satışı yapılabilir.Lavanta yağının kg fiyatı 50 Euro, Lavanta suyunun kg fiyatı 3 TL, mamül kg satış fiyatı ise 5 TL’dir.Bu fiyatlar 2018 yılına aittir.Eğer büyük çapta kendiniz üretim yapacaksanız, bu ürünlerin yağını veya yan ürünlerini elde etmeniz sizi daha karlı kılacaktır.Ekim yaptığınız dönüm başına ortalama 7 kg yağ almanız mümkün.Bir çok haberler sitelerinde dönüm başına 500 Euro kar bıraktığı söylenir.Ancak abartılı rakamlar olduğuna emin olun.Maliyetler yok sayılmıştır denilebilir.Dönüm başına ortalama 2500 TL kar bırakacak bir ürün.Tabi aldığınız teşvik ve hibeler hariç.Ayrıca 20 yıl kadar ömrü olduğu için her yıl kar ettiğiniz rakamlar artacaktır.Hem maliyetiniz düşecek hem de lavantanın yıllara göre verimliliği yükselecek.

Lavanta Türkiye’de  Nerede Yetişir

Türkiye’de Isparta, Edirne, Çanakkale ve Burdur’da Lavanta yetiştiriciliği yapıldığı bilinmektedir.Her ne kadar Akdeniz ikliminin bitkisi olduğu bilinse de Marmara, Ege, İç Anadolu gibi bölgelerde yetişmesi mümkün.Önemli olan drenajlı su çeken toprağa sahip olunması ve lavantanın nemden uzak tutulması.Bu şartları ve yukarıda yazılanları karşıladığınız taktirde Türkiye’nin bir çok bölgesinde lavanta yetiştiriciliği yapabilirsiniz.

Lavanta Hangi Mevsimde Ekilir

Lavanta ekimi için ideal mevsim İlk bahardır.Yağışların bittiği ve güneşin daha belirgin olduğu nisan sonu veya mayıs başı ideal tarihler.Bulunduğunuz bölgeye göre bu tarihler değişim gösterebilir.Eğer fide halinde ekim yapacaksanız, yaz sonlarında dahi yetişkin fidelerin ekimini yapabilirsiniz.Ancak bu fideler olgun olmalıdır.Aksi taktirde zorlu kış koşullarına dayanamazlar.

Lavanta Yetiştiriciliği Maliyeti

Öncelikle ektiğiniz tür ve dikim planına göre maliyetiniz değişir.Fideleri hazır olarak satın alırsanız 1 dönüm için ilk başlangıç maliyetiniz 2 Bin ile 4 Bin TL arasında değişir.Bu maliyet sıkı, 25 cm’lik boşluklar bırakılmış, drenaj alanı dahil edilerek hesaplanmıştır.Sonraki yıllarda ise gübreleme ve sulamadan başka maliyetiniz olmayacak.Tabi işçilik size ait ise.Bu masraflarda dönüm başına maksimum 5000 TL’dir.Modern üretim yöntemi kullanacaksınız, yani sulama sistemi, torf, malç gibi ürünler size ekstra maliyet çıkaraktır.Eğer yüksek oranda yatırım yapmayı düşünüyorsanız, Isparta’ya gidip orada bu iş ile ilgili destek veren Lavanta okulları ile iletişime geçiniz.

Lavanta Yetiştiriciliği Teşvik ve Hibe

Lavanta yetiştiriciliği için tarım ve orman bakanlığı tarımsal destekler sayfasında her hangi bir özel teşvik bulunmamaktadır.Ancak Kosgeb, Ipard ve AB Tarım Destekleri kapsamında çiftçi olarak uygun kredi ve hibe programlarından bu ürün kapsamında yararlanabilirsiniz.Şuan en çok bilinen hibe programı ise genç çiftçilere verilen 30 Bin TL rakamı.Teşvik paketleri sürekli güncellendiği için Tarım Bakanlığı sitesinden bakmanız daha gerçekçi bilgileri bulmanız sağlayacaktır.

Lavanta Nasıl Yetiştirilir” başlıklı yazımızın sonuna geldik.Aklınıza takılan konularda yorumlar bölümünden bizimle iletişime geçebilirsiniz.Sorularınız en kısa zamanda yanıtlanacaktır.

Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir