Kivi Nasıl Yetişir | Kivi Yetiştiriciliği Detaylı Bilgi Rehberi

Kökeni Güney Doğu Asya’dan gelen kivi, orman altlarında yetişen bir bitki olarak bilinmektedir. Kivinin 50 çeşidi bulunmaktadır. Bulunduğumuz yüzyılın başlarından kivi yetiştiriciliği Çin dışında pek bilinmese de özellikle son yıllarda dünyanın farklı yerlerinde sıklıkla üretilen bir bitki haline gelmiştir. Meyvesi için üretilen kivi türleri arasında Actinidia Chinensis oldukça yaygındır ve sadece kivi adı ile bilinmektedir. Kivi yetiştiriciliği yapmak son yıllarda popüler bir tarımsal faaliyet haline gelmiştir. Bu nedenle kivi nasıl yetiştirilir, kivi nerede yetiştirilir gibi sorular da kivi yetiştiriciliği ile ilgili merak edilen soruların başında gelir.

Kivi Yetiştiriciliği

Kivi Yetiştiriciliği

Kivi yaklaşık olarak bir yumurta boyutunda olan ve kaba bir dış görünüme sahip bir meyvedir. Taze tüketimiyle birlikte meyve salataları veya tatlılarla tüketimi söz konusudur. Aynı zamanda yüksek oranda C vitamini bulundurması nedeniyle de kış aylarının vazgeçilmez meyvelerindendir. Tüm bu nedenlerden dolayı kivi kısa sürede yaygınlaşmış ve üretimi de giderek artmıştır.

 

Not: Kivi yetiştiriciliği bulunduğunuz bölge için uygun değilse, En karlı 30 Tarım ürünlü başlıklı yazı üzerinden farklı fikirler edinebilirsiniz.

 

Kivi Yetiştiriciliği

Kivi yetiştiriciliği ülkemizde Marmara Bölgesinde yapılmaktadır. Marmara Bölgesinde soğuk hava depolarının yer alması ve tüketim merkezlerinin bulunması bu bölgede üretimi artırmıştır. Akdeniz ve Ege bölgelerinde de kivi üretimi yapılmaktadır. Bu yörelerde deniz seviyesinden 200 – 500 metre yüksekliklerde nemli vadilerde kivi yetiştirmek mümkündür. Sarılıcı- tırmanıcı bitki olarak bilinen kivinin yetiştirilme süreci özen ve dikkat gerektirse de zorlu bir süreç değildir.

 

Kivi Nasıl Yetiştirilir?

Kivi Nasıl Yetiştirilir

Kivi Nasıl Yetiştirilir

 Kivi, 1930 yıllara kadar sadece Çin ve diğer yakın bölgelerde yetiştirilen bir bitkiydi. Ancak 1970’li yıllardan sonra Avusturalya, Şili, Kaliforniya, Japonya, Güney Afrika ve Akdeniz ülkelerinde de yetiştirilmeye başlanmıştı. Zamanla kiviye olan talebin artması ile üretim alanları daha da genişlemiştir. Özellikle İtalya’da 1990 yılından itibaren yıllık üretimi 200.000 tona ulaşmıştır. Ülkemizde ise kivi yetiştiriciliği Marmara, Ege ve Akdeniz bölgesinde yapılmaktadır.

 

Asmalı bir bitki olması nedeniyle kivi süzek, derin ve hafif toprak ister. Bu nedenle killi, taban suyu yüksek ve ağır topraklar kivi yetiştiriciliği için ideal değildir. Buna ek olarak asitli topraklar da kivinin yetiştirilme ortamıdır. Toprak yapısının 5.5 – 7 pH’a sahip olması gerekir. Organik açıdan zengin topraklar idea bir ortamdır.

 

Kivi yetiştirmek için iklim koşulları oldukça önemli paya sahiptir. Bu bağlamda sert rüzgarların olduğu bölgelerde yetişmezler. Aynı zamanda soğuğa karşı dayanıklı olsalar da yüksek sıcaklıklarda zarar görürler. İklim ve toprak faktörlerine bağlı olarak 4×3, 5×2, 4×5 gibi aralıklarla ekim yapılması, kivi yetiştiriciliği sırasında dikkat edilmesi gereken husustur. Sulama, budama, gübreleme, soğuktan koruma gibi süreçler ise kivi yetiştiriciliğinde özen ve dikkatle uygulanması gereken prosedürlerdir.

 

Okuyunuz: Tarımda %100 Verim Arttırıcı Yöntemler

 

Kivi Yetiştiriciliği Yapmak

Kivi Yetiştiriciliği Yapmak

Kivi Yetiştiriciliği Yapmak

Geçtiğimiz yıllara kadar sadece Çin’de üretimi gerçekleştirilebilen kivi, son yıllarda ülkemiz de yetiştirilmektedir. Özellikle çay ve fındık ile bilinen Kara Deniz Bölgesi’nde yetiştirilen kivi, bu bölgenin ekonomisine büyük katkıda bulunmaktadır. Kivi yetiştiriciliği yapmak her ne kadar zorlu bir süreç olmasa da bazı aşamalar doğru bir şekilde uygulanmalıdır. Bunlar; sulama, gübreleme, dikim, bakım olarak sıralanabilir. Akdeniz bölgesi de kivi yetiştiriciliği için uygun olsa da bu bölgenin iç kısımlarında sulama yapma büyük maliyet gerektirmektedir.

 

Kivi Nerede Yetişir?

Kivi Nerede Yetişir

Kivi Nerede Yetişir

Kivi ülkemizde Karadeniz sahilleri dışında Marmara Bölgesi’nde de yetişmektedir. Büyük tüketim merkezlerinin yakın olması ve soğuk hava depolarının bulunması nedeniyle bu bölgeler kivi yetiştiriciliği için uygundur. Aynı zamanda Ege ve Akdeniz bölgelerinde de deniz seviyesinden 200 metre yüksekliğe sahip yerlerde ve vadi içlerinde kivi üretimi yapılmaktadır. Ancak Akdeniz’in iç kısımları aşırı sıcaklar nedeniyle kivi için uygun değildir. Her gün sulama yapmak burada oldukça maliyetlidir.

 

Kivi Nasıl Ekilir ve Dikilir?

Kivi Nasıl Ekilir

Kivi Nasıl Ekilir

Kivi yetiştiriciliği ile ilgili merak edilen bir diğer konu kivinin ekimi ve dikimi şeklindedir. Kivi ekimi gerçekleştirilmeden önce ekimin yapılacağı bahçe elverişli bir toprak üzerine kurulmalıdır. Bu bağlamda sıralar arası ve üzerinde bırakılması gereken mesafe 3 – 5 mm şeklindedir. Ekim sırasında her 7 ve 8 dişi omçaya 1 erkek omca gelecek şekilde hesap yapılmalıdır.

 

Kivi ekimi sırasında toprak işleme, sulama ve hasat işlemlerinin kolay yapılması için destek sistemleri kurulmalıdır. Destek sistemi, bitkiyi taşıyan direklerden, herek ve tellerden oluşur. Demir malzemeler, ağaç, beton direk yerine geçebilir. Direk boylarının 2.5 – 3 metre olması gerekir. Direkler toprağın 50 – 60 cm derinliğine çakılmalıdır. T sistemi en uygun terbiye şekli olarak bilinmektedir. Bu şekilde gövde 1,8 m yüksekliğe sahip olur.

 

Kivi dikimi ise fidanların 4×5, 4×3 gibi aralıklarla dikilmesi gerektirir. Dikim için ideal zaman ilkbahar sonrası don geçtikten sonradır. Dikim sırasında çukurların derin açılması önemlidir. Tercihen 2 yaşlı fidanlar kullanılmalıdır. Fidan gövdesinin olgunlaşmış olması gerekir. Kivi fidanları için açılması gereken çukurlar ise 45 – 50 cm çağında olmalıdır. Açılan fidanlardan çıkan toprak gübre ile karıştırıldıktan sonra yeniden çukura konmalıdır.

 

Okuyunuz: Tarım Ürünlerinin İhtiyaç Duyduğu Besin ve Mineraller

 

Kivi Kaç Yılda Meyve Verir?

Kivi dikimden 4 – 5 yıl sonra meyve verir. Ancak ekonomik anlamda verimlilik 7 – 8 yıl sonra mümkündür. İyi bakılmış bir bahçede ortalama kivi verim miktarı 3 ton şeklindedir. Verimli bir kivi bahçesi için en önemli kural hava koşulları ve topraktır. Buna ek olarak sulama, gübreleme, budama gibi işlemler de kivi yetiştiriciliği boyunca düzgün bir şekilde yapılmalıdır. Kivi meyvesinin çiçeklenmesinden hasada kadar geçen süre ise 3 – 5 yıl şeklindedir.

 

Kivi Yetiştiriciliği Devlet Desteği

Kivi son yıllarda ülkemizde üretimi yaygınlaşmış bir meyvedir. Çin kökenli bir meyve olan kivi, Karadeniz Bölgesi’nde yetiştirilmektedir. Son yıllarda üretimi bir hayli artan kivi, tüketim açısından da sıklıkla tercih edilmektedir. Bu bağlamda, son yıllarda kivi yetiştiriciliği faaliyetlerine olan ilgi de artmıştır. Doğu Karadeniz’de fındık ile geçimini sağlayan çiftçilere bir hayli gelir sağladığı da bilinmektedir.

 

Kivinin üretiminin artması kivi yetiştiriciliği devlet desteği kapsamında faaliyetlerin de artmasına neden olmuştur. Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde tekniğe uygun bir şekilde bahçelerin kurulması gösterilen desteği yansıtmaktadır. Aynı zamanda kivi yetiştiriciliğine teşvik edilmesi adına yetiştirilme süreci hakkında geniş bilgilerin verilmesi de kivi üretimine katkı sağlamaktadır. Böylece hem sosyal hem de ekonomik açıdan ülke ekonomisinin daha iyi hale getirilmesi amaçlanır.

 

Kivi Hangi Mevsimde Yetiştirilir?

Kivi Hangi Mevsimde Meyve Verir

Kivi Hangi Mevsimde Meyve Verir

Ülkemizde kivi tüketimin artması nedeniyle Karadeniz bölgesinde ve Yalova Atatürk Bahçesi’nde kivi yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu bağlamda kivinin hem güzel tatması hem de sağlık açısından faydalı olması için uygulanması gereken birkaç prosedür bulunmaktadır. Bunlardan biri de kivinin hasat dönemidir. Kivi mevsimi sonbahar olarak bilinmektedir. Ekim ayının sonu ve kasım ayının başları kivi meyvesinin yetişme dönemi olarak kabul edilir. Dolayısıyla bu aylardan önce satışa sunulan kivilerin tüketilmemesi gerekir.

 

Kivi Nasıl Budanır?

Kivi budaması iyi verim alınması için gerçekleştirilen bir prosedürdür. Kivi meyveleri genellikle bir yaşlı sürgünden çıkan sürgünlerden alınır. Bu nedenle periyodik olarak budama yapılması gerekir. Kivi budaması iki şekilde yapılır. İlki, kış budamasıdır. Kış budamasında yaşlı sürgünlerin ortalama 2/3’ü çıkartılır. Geriye kalan yıllık ürün çubukları sayesinde yeterli ürün elde edilir.

 

Yaz budamasında ise kökler, yapraklar ve meyve arasındaki denge sağlanmaya çalışılır. Bu nedenle 6- 7 yaşındaki bitkilerin aşırı sürgün yükünün aralanması planlanır. Bu sayede bitki iyi şekilde havalanır ve güneşlenir. Sonraki aşamalarda ise yapışık, ikiz veya üçüz meyveler seyreltilir.

 

Kivi Ne Zaman Toplanır?

Kivi Toplamak

Kivi Toplamak

Kivi yetiştiriciliği ilk yıllarda büyük verim alınan bir sektör değildir. Ancak zaman geçtikçe verim artar. Kivi tesisinde iki yaşlı fidanın kullanıldığını varsayarsak dikimden 3 yıl sonra verim alınır. Kivi asmaları tam verim sürecine 6 – 7 yaşlarında girerler. Her bitki başına verim ise 40 – 50 kilogram şeklindedir. Ancak verim ile kalite arasında dengenin korunması da önemlidir.

 

Kivi yetiştiriciliği sırasında hasat edilen kivinin sapsız toplanması gerekir. Bu bağlamda çiçeklenme ile hasat arasında ortalama 140 – 160 gün geçmelidir. Hasat edilen meyve ise hemen yenmemelidir. Kivi toplama ekim ayının ikinci, kasımın ise birinci yarısında gerçekleştirilir. Mart ve nisan aylarında ise uyanır. Yine aralık ayı ortasında yapraklarını döker.

 

Kivi Nasıl Yetiştirilir, Kivi Yetiştiriciliği Yapmak ” başlıklı makalemizin sonuna geldik.Aklınıza takılan konularda yorumlar bölümünden bizimle irtibata geçebilirsiniz.

 

kaynak: https://en.wikipedia.org/wiki/Kiwifruit

1 Yorum

  1. MEHMET DURAN

Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir